Εγγραφείτε για να λαμβάνετε ενημερωτικά email για τα νέα του Κέντρου Πρόληψης απευθείας στο email σας.

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΛΚΟΟΛ - Πανελλήνια Συνάντηση 2003

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΛΗΨΗΣ
ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ & ΚΑΤΑΧΡΗΣΗΣ ΑΛΚΟΟΛ

    Είναι γνωστό πως η χρήση οινοπνευματωδών ποτών μπορεί να προκαλέσει, ακόμα και όταν δεν οδηγήσει στην εξάρτηση, πληθώρα προβλημάτων τόσο ατομικών (σωματικές βλάβες, επιθετική συμπεριφορά), όσο και κοινωνικών (βία, εγκληματικότητα, πρόκληση ατυχημάτων).
Προς την κατεύθυνση αποφυγής των εν λόγω συνεπειών, ο Ευρωπαϊκός Καταστατικός Χάρτης για τα οινοπνευματώδη, ο οποίος εγκρίθηκε από την Ευρωπαϊκή Διάσκεψη, που συγκλήθηκε με πρωτοβουλία της Παγκόσμιας Οργάνωσης Υγείας, ήδη από τον Δεκέμβριο του 1995 επισημαίνει μεταξύ άλλων, πως έρευνες και επιτυχή παραδείγματα από διάφορες χώρες δείχνουν ότι σημαντικά οφέλη για την υγεία και την οικονομία μπορούν να επιτευχθούν στον Ευρωπαϊκό χώρο, εάν εφαρμοστούν 10 στρατηγικές προαγωγής υγείας και δράσης για τα οινοπνευματώδη. Από αυτές τις στρατηγικές επιλεκτικά αναφέρω ορισμένες, κυρίως αυτές που ταυτίζονται σε κάποια σημεία με την φιλοσοφία ανάπτυξης του προγράμματος που θα σας παρουσιάσω στην συνέχεια.

    Αναφέρει λοιπόν ο Ευρωπαϊκός Καταστατικός Χάρτης μεταξύ των άλλων στρατηγικών:
  1. Την πληροφόρηση του κοινού για τις συνέπειες της κατανάλωσης οινοπνευματωδών στην υγεία, την οικογένεια και την κοινωνία και για τα αποτελεσματικά μέτρα που μπορούν να ληφθούν σε ότι αφορά την πρόληψη ή την μείωση των προβλημάτων, με τον σχεδιασμό εκτεταμένων εκπαιδευτικών προγραμμάτων από τα πρώτα στάδια της ζωής.
  2. Την διασφάλιση της ύπαρξης αποτελεσματικών υπηρεσιών θεραπείας και αποκατάστασης, με ειδικευμένο προσωπικό, οι οποίες να είναι εύκολα προσεγγίσιμες για τα άτομα που κάνουν επικίνδυνη και επιβλαβή χρήση οινοπνευματωδών καθώς και για μέλη των οικογενειών τους.
  3. Την ενίσχυση της ικανότητας της κοινωνίας να αντιμετωπίζει τα προβλήματα από την κατανάλωση οινοπνευματωδών μέσα από την εκπαίδευση ειδικών σε διαφορετικούς τομείς όπως υγεία, κοινωνική πρόνοια, εκπαίδευση και δικαιοσύνη, παράλληλα με την ενδυνάμωση της κοινοτικής ανάπτυξης και της τοπικής ηγεσίας.
  4. Την υποστήριξη μη – κυβερνητικών οργανώσεων και κινημάτων αυτοβοήθειας που προάγουν τρόπους υγιεινής ζωής, ειδικά αυτών που στοχεύουν στην πρόληψη ή στη μείωση των προβλημάτων που σχετίζονται με την κατανάλωση οινοπνευματωδών.
  5. Την διαμόρφωση προγραμμάτων ευρείας – βάσης στις χώρες μέλη, λαμβάνοντας υπ' όψη τον παρόντα Ευρωπαϊκό Καταστατικό Χάρτη για τα Οινοπνευματώδη, καθορισμός συγκεκριμένων στόχων και δεικτών αποτελέσματος, παρακολούθησης της πορείας και της προόδου, καθώς και διασφάλιση περιοδικής ενημέρωσης των προγραμμάτων μετά από αξιολόγηση.

    Δεδομένου ότι η χρήση οινοπνεύματος ως νόμιμης ουσίας, αποτελεί για πολλούς από εμάς κομμάτι της καθημερινότητας μας, καθίσταται απαραίτητη η οργάνωση και υλοποίηση μακροχρόνιων προγραμμάτων πρόληψης. Τα προγράμματα αυτά κατά κύριο λόγο θα πρέπει να στοχεύουν στην ευαισθητοποίηση & εκπαίδευση των πολιτών έτσι ώστε να είναι σε θέση να αναλαμβάνουν την ευθύνη για τον τρόπο με τον οποίο επιλέγουν να ζήσουν, αλλά και την κινητοποίηση της κοινότητας για την προώθηση ενός διαφορετικού τρόπου ζωής μακριά από κάθε είδους εξάρτηση.
    Στην κατεύθυνση της προώθησης μέρους αυτών των στόχων έχουν εργαστεί κατά το παρελθόν και εξακολουθούν να εργάζονται αρκετοί τοπικοί φορείς στην Πάτρα. Έτσι για την ενημέρωση & εκπαίδευση της κοινότητας αλλά και για την παραπομπή και αντιμετώπιση των περιστατικών, που αντιμετωπίζουν προβλήματα που σχετίζονται με το αλκοόλ, υλοποιούνται προγράμματα από το Δίκτυο Θεραπευτικών Υπηρεσιών του Ο.ΚΑ.ΝΑ. «ΓΕΦΥΡΑ», την Αστυνομική Διεύθυνση Αχαΐας, τις Διευθύνσεις Αγωγής Υγείας των δυο βαθμίδων εκπαίδευσης, το ΚΕΘΙ καθώς και τη ψυχιατρική κλινική του Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου του Ρίου.
    Το διαφορετικό που επιχειρείται με το πρόγραμμα που θα σας παρουσιάσω στην συνέχεια, είναι όχι μια τμηματική αντιμετώπιση του φαινομένου, αλλά μια συνολική παρέμβαση, που σχηματικά θα μπορούσαμε να την αποτυπώσουμε στο τρίγωνο της πρόληψης. Ξεκινάμε λοιπόν από το άτομο με την ενημέρωση, εκπαίδευση και κινητοποίηση του για δράση, προχωράμε στην κοινωνία με τον συντονισμό των φορέων, την ανάληψη δράσης για την πρόληψη του φαινομένου και την στήριξη δράσεων δευτερογενούς πρόληψης (Ιατρείο Αλκοολογίας & Ομάδες οικογενειών αλκοολικών) και φτάνουμε μέχρι την ουσία (οινόπνευμα) με την λήψη μέτρων για την αντιμετώπιση της κατάχρησης, της διαθεσιμότητα της ουσίας, των παραβάσεων κ.α.

    Πριν ξεκινήσω την αναφορά στο πρόγραμμα πρόληψης για το αλκοόλ, θεωρώ πως θα διευκόλυνε να αναφέρω μια ιδιαίτερη συνθήκη που για την Πάτρα αποτέλεσε παράγοντα κινητοποίησης για την ανάληψη δράσης. Τα φαινόμενα λοιπόν της κατάχρησης αλκοόλ από νεαρές κυρίως ηλικίες κατά την περίοδο του καρναβαλιού, είναι ένα γεγονός που έχει απασχολήσει έντονα τα τελευταία χρόνια αρκετούς πολίτες της Πάτρας. Στην ίδια κατεύθυνση τα στελέχη αλλά και όλο το δυναμικό του Κέντρου Πρόληψης και της Κίνησης «ΠΡΟΤΑΣΗ» είχαν κινητοποιηθεί για την αντιμετώπιση του εν λόγω φαινομένου. Έτσι κατά το παρελθόν με ημερίδες, συναντήσεις επιτροπών και παρεμβάσεις κατά την περίοδο του καρναβαλιού, θέταμε ως στόχο την κινητοποίηση φορέων αλλά και πολιτών.
    Μια καλή συγκυρία αποτέλεσε για εμάς η εισήγηση του κου Ι.Ανυφαντάκη κατά την διάρκεια των εργασιών της 4ης Πανελλαδικής συνάντησης στο Ηράκλειο με θέμα: «Κέντρο Αλκοολογίας & Θρέψης». Εκεί για πρώτη φορά είχαμε την ευκαιρία να πάρουμε πληροφορίες για το μοντέλο του Κέντρου Αλκοολογίας της Φλωρεντίας αλλά και για το ευρύτερο δίκτυο που λειτουργεί στην Ιταλία. Επανερχόμενοι λοιπόν στην Πάτρα και γνωρίζοντας την ανάγκη ανάληψης δράσης και ανάπτυξης προγραμμάτων πρόληψης για το αλκοόλ, προβήκαμε σε μια πρώτη διερεύνηση των αναγκών της τοπικής κοινότητας.
Προέκυψε λοιπόν η ανάγκη αποστολής εκπροσώπων στην Ιταλία, προκειμένου να γνωρίσουν από κοντά το μοντέλο που έχει αναπτυχθεί εκεί. Η ομάδα που τελικά συστήθηκε αποτελούνταν από τους: Β.Πασσά – Επιστημονικά Υπεύθυνο του Κέντρου Πρόληψης Ν.Αχαΐας με άμισθη σχέση, Α.Σαμοθρακίτη – Γραμματέα του Δ.Σ., Γ.Βλάχο – Μέλος του Δ.Σ. & Τ.Σαλονικίδη – Εκπρόσωπος του Ιατρικού Συλλόγου. Στην Ιταλία η ομάδα διαπιστώνει ένα ολόκληρο δίκτυο πρωτογενούς αλλά και δευτερογενούς πρόληψης στην κοινότητα και επιστρέφοντας αποφασίζει να αποτελέσει τον πυρήνα μιας ομάδας εθελοντών για το αλκοόλ. Η ομάδα εποπτεύεται και συντονίζεται από το Κέντρο Πρόληψης ενώ παράλληλα διευρύνεται καθώς σε αυτή προστίθενται και άλλοι πολίτες που επιθυμούν να αναλάβουν δράση για το αλκοόλ. Η σύνθεση της ομάδας έχει υποστεί αλλαγές κατά καιρούς για να φτάσει στην σημερινή της σύσταση να αποτελείται από τους: Β.Πασσά – Επιστημονικά Υπεύθυνο του Κέντρου Πρόληψης & Συντονιστή της ομάδας, Θ.Σταύρου – Στέλεχος του Κέντρου Πρόληψης, Μ.Κλουκινιώτη – Νοσηλεύτρια, Α.Σαμοθρακίτη – Πρόεδρο της Κίνησης «Πρόταση», Γ.Δρίτσα – Καθηγητή Κοινωνικής Εργασίας του ΑΤΕΙ Πατρών, Ι.Βλάχο – Ψυχίατρο – Επιμελητή Α΄ της Πανεπιστημιακής Κλινικής του Νοσοκομείου του Ρίου, Χ.Καρατζά – Επίκουρο Καθηγήτρια του Ιατρικού Τμήματος του Πανεπιστημίου Πατρών, Σ.Γυαλή – Παθολόγο της Πανεπιστημιακής Κλινικής του Νοσοκομείου του Ρίου & Β.Κοσμάτο – Ψυχολόγο - Στέλεχος του ΚΕΘΙ.
Στο ξεκίνημα της η ομάδα και όντας στον αρχικό σχεδιασμό του προγράμματος διαπίστωσε πως ένα βήμα καθοριστικής σημασίας για τον προβληματισμό, αλλά και την κινητοποίηση της κοινότητας, ήταν η ενημέρωση - ευαισθητοποίηση των ατόμων που κατέχουν θέσεις κλειδιά στην τοπική κοινωνία της Πάτρας ή ατόμων που έρχονται σε επαφή με περιστατικά κατάχρησης αλκοόλ (στελέχη πρόληψης, εκπαιδευτικοί, γιατροί, νοσηλευτές και στελέχη τοπικών αρχών). Έτσι ξεκινά μια συνεργασία με τους Ι.Ανυφαντάκη & V.Patussi εκπαιδευτές από το Κέντρο Αλκοολογίας και Θρέψης του Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου της Φλωρεντίας, με στόχο την υλοποίηση ενός τετραήμερου σεμιναρίου αλκοολογίας στην Πάτρα. Σε αυτό το σεμινάριο 100 συνολικά στελέχη πρόληψης, εκπαιδευτικοί, γιατροί και νοσηλευτές είχαν την ευκαιρία να ευαισθητοποιηθούν και να εκπαιδευτούν, συμμετέχοντας σε διαφορετικές ομάδες εργασίας. Η προσέγγιση των εκπαιδευτών αποδείχτηκε ιδιαίτερα αποτελεσματική, καθώς έφερε όλους τους συμμετέχοντες αντιμέτωπους με τον εαυτό τους, σε σχέση με την από μέρους τους χρήση αλκοόλ. Εκεί κάποιες αντιστάσεις έπεσαν, κάποιες άλλες ενδυναμώθηκαν, οι περισσότεροι αντέδρασαν προβάλλοντας τον ισχυρισμό: «Ας μην γινόμαστε υπερβολικοί, το ελέγχω, πίνω 1-2 ποτηράκια κρασί». Το σίγουρο πάντως ήταν πως ένας βασικός προβληματισμός μπήκε στην σκέψη όλων μας, πως πριν βγεις προς τα έξω στην κοινότητα να κάνεις πρόληψη για το αλκοόλ πρέπει να αναμετρηθείς πρώτα με τον εαυτό σου. Παράλληλα στο σεμινάριο για πρώτη φορά, προβληματιστήκαμε μιλώντας όχι για αλκοολισμό αλλά για προβλήματα και παθολογίες που σχετίζονται με το αλκοόλ, αναφερθήκαμε σε αυτά ορίζοντας όχι την ασθένεια αλλά τον τρόπο ζωής και εστιάσαμε στο περιβάλλον (οικογένεια, κοινότητα) που σαν σύστημα τα γεννά και τα αναπαράγει.
    Στην λήξη αυτού του σεμιναρίου ανακοινώθηκε σε όσους το επιθυμούσαν η δυνατότητα να παρακολουθήσουν ένα εβδομαδιαίο σεμινάριο στην Ιταλία, για την εκπαίδευση τους σε ρόλο servant-teacher (διευκολυντής σε ομάδες οικογενειών αλκοολικών). Έτσι μαζί με μια ομάδα που αποτελούνταν από τους Θ.Σταύρου, Μ.Κλουκινιώτη, Γ.Δρίτσα, Β.Κοσμάτο, Σ.Κατσιβαρδά & Κ.Κότση φτάνουμε αρχές του περασμένου Σεπτέμβρη στο Πράτο της Ιταλίας. Εκεί εκτός από την εκπαίδευση μας στην κοινωνικό – περιβαλλοντική προσέγγιση για την αντιμετώπιση των προβλημάτων που σχετίζονται με το αλκοόλ, είχαμε την ευκαιρία να συμμετέχουμε σε συναντήσεις ομάδων οικογενειών αλκοολικών.
    Επιστέφοντας στην Πάτρα ξαναβρεθήκαμε στην ομάδα του αλκοόλ του Κέντρου Πρόληψης και ολοκληρώσαμε τον σχεδιασμό του προγράμματος για την φετινή χρονιά πάνω σε τρεις άξονες: την έναρξη λειτουργίας του ιατρείου αλκοολογίας στο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο του Ρίου & μιας ομάδας οικογενειών αλκοολικών στην Πάτρα αλλά και την προώθηση της πρόληψης για το αλκοόλ στην κοινότητα. Αφού λοιπόν σχεδιάσαμε τα επόμενα βήματα μας, καθορίσαμε τις αρμοδιότητες και χωριστήκαμε στις τρεις αντίστοιχες ομάδες εργασίας. Ορίσαμε όμως ότι κάθε μήνα οι ομάδες αυτές θα συναντιόνται στην ευρύτερη ομάδα αλκοόλ του Κέντρου Πρόληψης, προκειμένου να συντονίζονται, να παίρνουν στήριξη να ανταλλάσσουν προβληματισμούς αλλά και να επικοινωνούν μεταξύ τους. Σε ότι αφορά τώρα την υλοποίηση του προγράμματος στους τρεις προαναφερόμενους τομείς, βρίσκεται -ανά ομάδα εργασίας- στο εξής σημείο:
    Η πρώτη ομάδα, οι γιατροί από το Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο του Ρίου, ξεκίνησαν σχεδιάζοντας το πώς μπορεί να λειτουργήσει εκεί ένα Ιατρείο Αλκοολογίας. Εξασφάλισαν την συναίνεση των υπευθύνων του Νοσοκομείου, βρήκαν ένα μικρό χώρο & κατάφεραν να πετύχουν την απόσπαση της εκπαιδευμένης νοσηλεύτριας, προκειμένου να παρευρίσκεται στο Ιατρείο εκείνη την ημέρα. Έτσι το Ιατρείο Αλκοολογίας ξεκίνησε την λειτουργία του αρχές Ιανουαρίου 2003 και δέχεται τα περιστατικά κατόπιν τηλεφωνικών ραντεβού, κάθε Πέμπτη 12:00-14:00. Εκεί η διεπιστημονική ομάδα που έχει συσταθεί & αποτελείται από ηπατολόγο, παθολόγο, ψυχίατρο, ειδικευόμενους στην ψυχιατρική και την ειδικευμένη νοσηλεύτρια, βλέπει τα περιστατικά εξετάζοντας διαδοχικά την σωματική, ψυχιατρική αλλά και την ψυχοκοινωνική τους κατάσταση. Κάποια από τα περιστατικά παραπέμπονται στην ομάδα οικογενειών αλκοολικών, ενώ κάποια άλλα που χρήζουν άλλου είδους υποστήριξης παραπέμπονται αντίστοιχα, με βάση τις ιδιαίτερες ανάγκες τους.
    Η δεύτερη ομάδα, τα στελέχη που είχαμε εκπαιδευτεί στην Ιταλία ξεκινήσαμε τον σχεδιασμό, για την λειτουργία μιας ομάδας οικογενειών αλκοολικών στην Πάτρα. Αφού ολοκληρώσαμε τον πρώτο σχεδιασμό, ξεκίνησε ο ένας από εμάς ο Γ.Δρίτσας ως διευκολυντής στην πρώτη ομάδα, η οποία φιλοξενείται στους χώρους του Κέντρου Πρόληψης και της Κίνησης «ΠΡΟΤΑΣΗ» και συναντιέται κάθε Τετάρτη 20:30-22:00. Τα περιστατικά παραπέμπονται στην ομάδα από το Ιατρείο Αλκοολογίας, αλλά και από άλλες δομές οι οποίες έχουν αρχίσει να ενημερώνονται για την ύπαρξη, τον σκοπό και τον τρόπο λειτουργίας της.
    Τέλος τα μέλη της ομάδας που προωθούν την πρόληψη στην κοινότητα ξεκίνησαν κινητοποιώντας τοπικούς φορείς προκειμένου να συσταθεί μια επιτροπή που θα στόχευε στην μελέτη καταρχήν του φαινομένου σε επίπεδο Νομού και κατόπιν στην υποβολή προτάσεων για την αντιμετώπιση του. Οι φορείς που τελικά επέλεξαν να συμμετέχουν είναι: το Κέντρο Πρόληψης Ν.Αχαΐας, η Κίνηση «ΠΡΟΤΑΣΗ», ο Δήμος Πατρέων, η Νομαρχία Αχαΐας, η Α/Βάθμια Εκπαίδευση, η Β/Βάθμια Εκπαίδευση, το Δίκτυο Θεραπευτικών Υπηρεσιών του Ο.ΚΑ.ΝΑ. «ΓΕΦΥΡΑ» & ο Σύλλογος Προστασίας Υγείας & Περιβάλλοντος Κ.Υ. Χαλανδρίτσας.
Αρχικά με ένα ερωτηματολόγιο που σχεδιάσαμε στοχεύαμε αφενός να συλλέξουμε πληροφορίες για τους φορείς που έρχονται σε επαφή με το φαινόμενο και αφετέρου να συγκεντρώσουμε ότι υλικό υπάρχει, έρευνες που έχουν ήδη γίνει, προκειμένου να αποχτήσουμε μια συνολική εικόνα για τις διαστάσεις του φαινομένου στον Ν.Αχαΐας. Σε αυτήν λοιπόν την κατεύθυνση αρκετά βήματα έχουν γίνει. Έχει υλοποιηθεί κατά το ένα μέρος της η έρευνα, έχουν συγκεντρωθεί τα ερωτηματολόγια και είμαστε στην φάση επεξεργασίας των δεδομένων, συγκέντρωσης σχετικού υλικού και καθορισμού των επόμενων δράσεων.
    Το θέμα βέβαια της κατάχρησης αλκοόλ την περίοδο του καρναβαλιού εξακολούθησε να μας απασχολεί και κατά την φετινή χρονιά. Σε μια προσπάθεια μάλιστα να παρέμβουμε έγκαιρα, ήδη από τον Ιανουάριο 2003 στείλαμε επιστολές στον Δήμο της Πάτρας και στην Καρναβαλική Επιτροπή. Έτσι μέλη του Δ.Σ. του Κέντρου Πρόληψης συναντήθηκαν με την καρναβαλική επιτροπή, αντάλλαξαν σκέψεις και προβληματισμούς και κατέθεσαν τις προτάσεις μας για τις δράσεις που θα μπορούσαν να υλοποιηθούν. Στις προτάσεις μας συμπεριλαμβάνονταν, συναντήσεις ευαισθητοποίησης - εκπαίδευσης με τους αρχηγούς των καρναβαλικών γκρουπ, αλλά και μηνύματα που θέλαμε να περάσουμε προς τους νέους που συμμετέχουν στο καρναβάλι.
Τελικά προβήκαμε στην δημιουργία ενός ραδιοφωνικού σπότ, με στόχο να ακουστεί ένα σαφές μήνυμα πρόληψης για το αλκοόλ, ειδικά τις τελευταίες μέρες του καρναβαλιού κατά την διάρκεια των οποίων εμφανίζονται τα ποιο ακραία φαινόμενα κατάχρησης αλκοόλ.
    Στην ίδια κατεύθυνση αποφασίσαμε να δημιουργήσουμε ένα ενημερωτικό φυλλάδιο για το αλκοόλ το οποίο να απευθύνεται σε έφηβους. Στόχος αυτού του φυλλαδίου είναι να ενημερώσει τους νέους, μέσα από έναν απλό και άμεσο τρόπο, για τις πραγματικές συνέπειες που επιφέρει το αλκοόλ στον ανθρώπινό οργανισμό, αλλά και να τους προβληματίσει για τον τρόπο με τον οποίο προσπαθούν μέσα από την χρήση αλκοόλ να καλύψουν συναισθηματικές ανάγκες τους, όπως ανάγκη για επικοινωνία, διασκέδαση, έκφραση σεξουαλικότητας κ.α.
    Όλες οι δράσεις που προανέφερα για την πρόληψη της χρήσης και κατάχρησης αλκοόλ, ξεκίνησαν φέτος αλλά επεκτείνονται σε βάθος χρόνου. Αυτό πολύ απλά σημαίνει πως η ευαισθητοποίηση & εκπαίδευση, τόσο της κοινότητας όσο και των ιδίων των στελεχών που εκπαιδεύουν την κοινότητα, απαιτεί αρκετό χρόνο και επίμονες προσπάθειες για να μπορέσει να επιτευχθεί σε ένα βαθμό. Γι' αυτό και ειδικότερα για τις δυσκολίες τις οποίες συναντά κανείς στην προσπάθεια του να κάνει πρόληψη για το αλκοόλ, θα ήθελα να μιλήσω μέσα από την δική μου προσωπική εμπειρία. Καταρχήν να πω ότι το σεμινάριο αλκοολογίας στην Πάτρα τον περασμένο Ιούνιο, ήταν η πρώτη αφορμή για μένα προκειμένου να διαπιστώσω πόσο μπλεγμένη είμαι κι εγώ με την χρήση αυτής της ουσίας, πόσο συνυφασμένη είναι με τον δικό μου τρόπο ζωής. Εκεί αναλογίστηκα πως το πρώτο βήμα το οποίο χρειαζόταν να κάνω ήταν να ξεκαθαρίσω τις δικές μου αντιλήψεις, την δική μου στάση απέναντι στην χρήση που κάνω. Προβληματίστηκα, αλλά λίγες μέρες αργότερα πάνω σε έναν θυμό μου, άνοιξα χωρίς να το πολυσκεφτώ ένα μπουκάλι κρασί. Κι ύστερα από μια επιτυχία στην δουλειά βγήκα έξω για ένα ποτό. Αυτό που τότε δεν ήμουν σε θέση να αντιληφθώ ήταν το γεγονός ότι η χρήση του αλκοόλ, είχε σε τέτοιο βαθμό περάσει στην κουλτούρα και την καθημερινότητα μου, ώστε η αμφισβήτηση και μόνο της θέσης που κατείχε στην ζωή μου, να δυναμώσει αμέσως τις αντιστάσεις μου. Στην συνέχεια ακολούθησε η εκπαίδευση στην Ιταλία. Εκεί, από την μια τα ισχυρά μηνύματα του σεμιναρίου, από την άλλη οι εντατικοί του ρυθμοί, διευκόλυναν την προσωπική αναζήτηση της στάσης και των αντιλήψεων μου σχετικά με την χρήση αλκοόλ: εγώ πόσο πίνω, γιατί επιλέγω να πιω, κάτω από ποιες συνθήκες, γιατί το δικό μου μέτρο στο αλκοόλ είναι σωστό και όχι αυτού που τον χαρακτηρίζουμε αλκοολικό. Μάλλον κάτι κοινό έχουμε εμείς οι δυο, διαφέρουμε μόνο λίγα εκατοστά σε αυτό που ο καθένας ορίζει ως δικό του μέτρο. Ποιο να είναι άραγε αυτό το κοινό; Μα οι ανάγκες, οι συναισθηματικές ανάγκες που και οι δυο μας προσπαθούμε, σε διαφορετικό βαθμό, να καλύψουμε μέσα από το αλκοόλ. Ανάγκη για επικοινωνία, ανθρώπινη επαφή, εκτόνωση του θυμού, χαρά, ανάγκη για διασκέδαση, χαλάρωση, ανάγκη να νοιώσουμε πιο κοντά στους άλλους, στους δικούς μας, στους φίλους μας.
    Θεωρώ πως η μεγαλύτερη παγίδα στην ιστορία που ο καθένας έχει με την χρήση του αλκοόλ, είναι η αίσθηση του ελέγχου. Και ισχυρίζομαι ότι είναι παγίδα γιατί αυξάνει σε τέτοιο βαθμό τις αντιστάσεις σου, ώστε να μην σε αφήνει να δεις τις ανάγκες, που σε μεγαλύτερο ή μικρότερο βαθμό, προσπαθείς να καλύψεις με το αλκοόλ. Έτσι, αφού οι αντιστάσεις αποδεικνύονται ιδιαίτερα ισχυρές για τα στελέχη πρόληψης, κάτι ανάλογο συμβαίνει και με τα μέλη της κοινότητας στην οποία απευθύνονται. Χρειάζονται επίμονες προσπάθειες ώστε να αρχίζουν σιγά-σιγά οι άνθρωποι να αγγίζουν την ουσία για το θέμα του αλκοόλ, εστιάζοντας στον εαυτό τους.

    Κλείνοντας θα ήθελα να αναφερθώ στους στόχους που θέτουμε για το μέλλον. Καταρχήν όμως θα ήθελα να επισημάνω ορισμένους προσωπικούς στόχους που προς το παρόν έχω θέσει για τον εαυτό μου σε σχέση με την χρήση του αλκοόλ. Και λέω προς το παρόν γιατί ξεκινώντας να κάνεις πρόληψη για το αλκοόλ στους άλλους, διαπιστώνεις, όπως προανέφερα, ότι θα πρέπει εσύ ο ίδιος να μετέχεις σε τέτοιου είδους διαδικασίες. Αυτό δεν σημαίνει βέβαια ότι θα έχεις δώσει όλες τις απαντήσεις, αλλά μάλλον το ότι κάθε στιγμή θα είσαι έτοιμος να τις αναζητάς. Σε αντίθετη περίπτωση, αν δηλαδή βλέπεις την χρήση έξω από εσένα, είναι σίγουρο πως δεν θα περνάς στους άλλους ξεκάθαρα μηνύματα, δεν θα γίνεσαι πιστευτός και το κυριότερο από όλα, δεν θα μπορείς να εμπνεύσεις τους άλλους σε αυτή την πορεία. Στην ιστορία λοιπόν του αλκοόλ ο αρχικός μου στόχος είναι να μπορώ, εστιάζοντας πάντα στον εαυτό μου, να είμαι ενήμερη για τις ανάγκες που προσπαθώ να καλύψω μέσα από την χρήση του αλκοόλ. Ο επόμενος στόχος, είναι να γνωρίζω τις πολλές άλλες επιλογές που έχω για να καλύψω αυτές μου τις ανάγκες. Ο τελικός στόχος, είναι να μπορώ κάθε στιγμή να επιλέγω με γνώμονα πάνω από όλα τον σεβασμό και την αγάπη για μένα.
    Αν αυτοί οι στόχοι είναι ρεαλιστικοί για μένα ως στέλεχος πρόληψης, τότε έχουν πιθανότητες να είναι ρεαλιστικοί και για όσους θα επιλέξουν να γίνουν συμμέτοχοι σε ανάλογες διαδικασίες. Και επειδή στα προγράμματα πρόληψης ξεκινάμε από τον άτομο για να καταλήξουμε στο σύνολο, οι προαναφερόμενοι στόχοι εστιάζονται στο άτομο. Έτσι γενικεύοντας θα λέγαμε ότι στοχεύουμε στην ενδυνάμωση των ατόμων, στην θωράκιση τους με τις απαιτούμενες γνώσεις και κυρίως στην ανάπτυξη δεξιοτήτων, που θα διευκολύνουν τα άτομα να γνωρίσουν τον εαυτό τους, να αντιμετωπίσουν δύσκολες καταστάσεις στηριζόμενοι στις δικές τους δυνάμεις και πάνω από όλα να αναλαμβάνουν την ευθύνη για τον τρόπο με τον οποίο επιλέγουν να ζήσουν.
    Σε ότι αφορά τώρα το σύνολο στοχεύουμε, όπως και σε όλα τα προγράμματα μας άλλωστε, στην προώθηση διαδικασιών στην κοινότητα οι οποίες θα διευκολύνουν, την κινητοποίηση των πολιτών, την δικτύωση των φορέων, την συνεργασία και κυρίως την ανάληψη δράσης ώστε να γίνει η πρόληψη της χρήσης και κατάχρησης αλκοόλ, υπόθεση της τοπικής κοινωνίας.
Ειδικότερα τώρα στοχεύουμε να συνεχίσουμε την υποστήριξη που ήδη παρέχουμε μέσα από την ομάδα αλκοόλ του Κέντρου Πρόληψης, σε δράσεις δευτερογενούς πρόληψης. Αυτό αποτελεί στόχο μας, γιατί θεωρούμε πως προωθώντας ένα διαφορετικό τρόπο ζωής στην κοινότητα, δεν έχεις την πολυτέλεια να μην αξιοποιήσεις τις δυνάμεις και δυνατότητες όλων των μελών της. Σε αυτή την λογική θεωρούμε ότι είναι αναγκαίο να παρέχουμε ευκαιρίες, σε όσους αντιμετωπίζουν προβλήματα και παθολογίες που σχετίζονται με το αλκοόλ και επιθυμούν να αλλάξουν τον τρόπο ζωής τους, να μπορούν να το επιδιώξουν. Παράλληλα στοχεύουμε να συνεχίσουμε την προσπάθεια, για την συνεργασία και δικτύωση μεταξύ των φορέων, για την ευαισθητοποίηση και δραστηριοποίηση των πολιτών, αλλά και για την πρόληψη φαινομένων κατάχρησης αλκοόλ την περίοδο του καρναβαλιού.
    Με αυτόν τον τρόπο οραματιζόμαστε πως συνεχίζοντας στην ίδια κατεύθυνση τις προσπάθειές μας, αλλά και βελτιώνοντας τον εαυτό μας και τον τρόπο υλοποίησης του προγράμματος, επαναπροσδιορίζοντας, αν χρειαστεί, τους στόχους μας και κυρίως αφουγκραζόμενοι τις ιδιαίτερες ανάγκες της κοινότητας στην οποία απευθυνόμαστε, θα αποχτήσει ρεαλιστική βάση αυτό που την δεδομένη στιγμή έχουμε σαν όραμα μας.

Σταύρου Θωμαή – Κοιν. Λειτουργός, Στέλεχος του Κέντρου Πρόληψης Ν.Αχαΐας
Β.Πασσάς – Επιστημονικά Υπεύθυνος του Κέντρου Πρόληψης Ν.Αχαΐας

Ενημερωτικό υλικό

Προτεινόμενη βιβλιογραφία

books

Φυλλάδια

fylladia

 

Ραδιοφωνικά & τηλεοπτικά σποτ

ylikosm