Εγγραφείτε για να λαμβάνετε ενημερωτικά email για τα νέα του Κέντρου Πρόληψης απευθείας στο email σας.

Φιλοσοφία

Οι αιτίες της εξάρτησης

       Λαμβάνοντας υπόψη τα συμπεράσματα πολυετών ερευνών, σήμερα πια όλοι αποδέχονται πως η εμφάνιση της εξάρτησης από ουσίες (καπνός, αλκοόλ, ναρκωτικά) ή συμπεριφορές (τζόγος, διαδίκτυο), δεν οφείλεται σε ένα μόνο παράγοντα όπως για παράδειγμα ένας συγκεκριμένος τύπος προσωπικότητας ή οι δύσκολες συνθήκες στην οικογένεια κ.λπ. Πρόκειται για ένα πολυπαραγοντικό φαινόμενο, του οποίου η έναρξη αλλά και η εξέλιξη επηρεάζεται από έναν συνδυασμό επιβαρυντικών παραγόντων, οι οποίοι αφορούν:
  1. Το ίδιο το άτομο και πιο συγκεκριμένα πρώιμες εμπειρίες που έχει βιώσει και τον έχουν επηρεάσει όπως παραμέληση, κακοποίηση, βία, θάνατος κ.λπ. αλλά και συγκεκριμένα χαρακτηριστικά της προσωπικότητας που έχει αναπτύξει όπως χαμηλή αυτοεκτίμηση, δυσκολία προσαρμογής σε νέες καταστάσεις, δυσκολία στην ανάπτυξη σχέσεων, χαμηλή αντοχή στις ματαιώσεις και τις δυσκολίες κ.λπ.
  2. Το περιβάλλον στο οποίο το άτομο αναπτύσσεται και διαβιεί. Ειδικότερα, σε ότι αφορά την οικογένεια: απουσία μιας ζεστής συναισθηματικής σχέσης με τους γονείς, κλειστή επικοινωνία, ανύπαρκτα ή άκαμπτα όρια, συναισθήματα και συγκρούσεις που δεν επιλύονται κ.λπ. Σε ότι αφορά το σχολείο: αποτυχία ή έλλειψη ενδιαφέροντος για τα μαθήματα, φτωχές σχέσεις με τους εκπαιδευτικούς, διαθεσιμότητα και διακίνηση ουσιών στον χώρο του σχολείου, πίεση παρέας κ.λπ. Τέλος σε ότι αφορά άλλους κοινωνικούς παράγοντες: σύγχρονος τρόπος ζωής, μοναξιά και αποξένωση μεταξύ των ανθρώπων, γενικότερη κρίση αξιών, θεσμών κ.λπ.
  3. Την ίδια την ουσία, δηλαδή πώς επιδρά στον ανθρώπινο οργανισμό, σε ποιο βαθμό είναι διαθέσιμη στο άμεσο περιβάλλον, ποιες αντιλήψεις αλλά και ποια κουλτούρα ταυτίζεται με την συγκεκριμένη ουσία στο ευρύτερο κοινωνικό περιβάλλον κ.λπ.

Τι είναι η πρόληψη & πώς υλοποιείται;

   Πρόληψη είναι όλες οι προσπάθειες που κάνουμε για να προλάβουμε την εμφάνιση συμπεριφορών εξάρτησης στα παιδιά & τους εφήβους. Γίνεται κατεξοχήν μέσα στην οικογένεια, από τους ίδιους τους γονείς, αλλά και από άλλους σημαντικούς ανθρώπους στη ζωή του παιδιού όπως είναι οι εκπαιδευτικοί. Είναι πιο αποτελεσματική όταν ξεκινάει σε μικρή ηλικία.


   Στο σημείο αυτό είναι σημαντικό να αναφέρουμε πως η πρόληψη στο ξεκίνημα της είχε ταυτιστεί με την ενημέρωση από «ειδικούς» στα θέματα των ναρκωτικών κατά κύριο λόγο γιατρούς και αστυνομικούς. Η εμπειρία των πρώτων αυτών παρεμβάσεων έδειξε ότι η «στείρα» παροχή πληροφοριών για τις ιδιότητες και τις συνέπειες των ναρκωτικών, ήταν από αναποτελεσματική έως και επικίνδυνη για συγκεκριμένες ομάδες πληθυσμού όπως για παράδειγμα οι έφηβοι. Έτσι λοιπόν μετά το τέλος της δεκαετίας του ’80 οι φορείς πρόληψης ξεκίνησαν να υλοποιούν προγράμματα ενίσχυσης προσωπικών και κοινωνικών δεξιοτήτων (επικοινωνία, αυτοεκτίμηση, λήψη αποφάσεων κ.λπ.) μέσα από μεθόδους ενεργητικής και βιωματικής μάθησης. Σε αυτή την κατεύθυνση κύρια εργαλεία δουλειάς είναι η συζήτηση σε μικρές ομάδες, οι ασκήσεις προσωπικής ανάπτυξης, η δημιουργική έκφραση, οι ασκήσεις αναπαραστάσεων (role playing) κ.λπ. Τέτοιου είδους διαδικασίες στοχεύουν να βοηθήσουν τα μέλη μιας ομάδας να αλληλεπιδράσουν μεταξύ τους, να μάθουν από την ανταλλαγή της δικής τους εμπειρίας αλλά και να προσαρμόσουν την θεωρητική γνώση στις δικές τους ανάγκες.

 

   Σήμερα έχοντας πια αναγνωρίσει τον σημαντικό ρόλο που διαδραματίζει το ευρύτερο κοινωνικό περιβάλλον, οι φορείς πρόληψης προσπαθούν να ενεργοποιήσουν τα δίκτυα της τοπικής κοινότητας και σε συνεργασία μαζί τους να παρέμβουν στο περιβάλλον όπου διαβιούν οι άνθρωποι, στοχεύοντας στην βελτίωση της ποιότητας στην καθημερινή τους ζωή.

Ποιοι είναι οι στόχοι των προγραμμάτων ;

    Έτσι λοιπόν η πρόληψη αφορά μια σειρά από ενέργειες που σαν στόχο έχουν να αυξήσουν τους προστατευτικούς παράγοντες απέναντι στην εξάρτηση και να βελτιώσουν την ποιότητα ζωής και πιο συγκεκριμένα:
  • ενίσχυση των προσωπικών και κοινωνικών δεξιοτήτων των ατόμων (επικοινωνία, αυτοεκτίμηση, συνεργασία, λήψη αποφάσεων κ.λπ.)
  • βελτίωση του τρόπου λειτουργίας της οικογένειας και ενίσχυση του γονεικού ρόλου (οριοθέτηση των παιδιών, επίλυση συγκρούσεων, ενίσχυση της αυτοεκτίμησης κ.λπ.)
  • ενίσχυση του παιδαγωγικού ρόλου του σχολείου
  • ενδυνάμωση του κοινωνικού ιστού, της αλληλεγγύης και του ρόλου των ενεργών πολιτών

Ενημερωτικό υλικό

Προτεινόμενη βιβλιογραφία

books

Φυλλάδια

fylladia

 

Ραδιοφωνικά & τηλεοπτικά σποτ

ylikosm